Tîm Ymchwilio i Gam-drin Plant yn annog rhieni i feddwl am ddiogelwch ar-lein dros yr haf
Cynnwys y prif erthygl
Mae tîm plismona arbenigol sy’n gweithio i ddal unigolion peryglus ar-lein yn annog rhieni a gofalwyr i ystyried diogelwch ar-lein eu plant yn ystod yr haf.
Mae’r Tîm Ymchwilio i Gam-drin Plant Ar-lein (OCAIT) yn gweithio bob dydd i atal cam-drin plant ar-lein yng Ngogledd Cymru.
Rhwng 2024 a 2025, gwelodd Heddlu Gogledd Cymru gynnydd o 145% yn nifer yr atgyfeiriadau a dderbyniwyd gan yr adran, sy’n dangos y risgiau cynyddol y mae plant yn eu hwynebu ar-lein.
Dywedodd PC Amit Patel o OCAIT: “Mae pobl ifanc yn cael eu targedu a’u hecsbloetio ar lwyfannau cyfryngau cymdeithasol megis Snapchat, X, Telegram a Discord.
“Rydym yn parhau i ddatblygu ein dulliau er mwyn dal i fyny â datblygiadau technolegol er mwyn dal troseddwyr.”
Dros wyliau’r haf, mae’n debygol y bydd plant yn treulio mwy o amser ar-lein, a dyna pam mae’r tîm yn cynnal gweithgarwch diogelu dwys drwy gydol mis Awst.
Mae’r tîm yn annog rhieni a gofalwyr i siarad yn agored â phobl ifanc am beryglon sgwrsio â phobl nad ydynt wedi’u cyfarfod yn y byd go iawn, yn ogystal â dysgu sut i adnabod arwyddion bod rhywun yn eu paratoi am berthynas amhriodol ac i’w hecsbloetio.
Ychwanegodd PC Patel: “Ni ddylai neb byth deimlo dan bwysau i anfon delweddau noeth. Unwaith y byddant wedi’u rhannu, ni ellir eu cael nhw’n ôl, a gallent gael eu rhannu’n hawdd iawn heb ganiatâd.”
“Gall cael sgyrsiau gonest am ddiogelwch ar-lein a gosodiadau preifatrwydd helpu i atal sefyllfaoedd a allai fod yn beryglus ac yn llawn risg.”
Yn ogystal, mae’r tîm yn rhybuddio oedolion i ystyried eu gweithredoedd eu hunain ar y cyfryngau cymdeithasol.
Dywedodd Ditectif Arolygydd Sofiah Valentine: “Yn genedlaethol, rydym yn gweld cynnwys difrifol yn cael ei greu gan ddefnyddio delweddau meddalwedd ‘nudify’ a sgwrsfotiau deallusrwydd artiffisial (chatbots AI).
“Mae delweddau cam-drin plant yn rhywiol a grëir gan AI yn anghyfreithlon ac yn achosi niwed gwirioneddol.”
Mae delweddau meddalwedd ‘nudify’ yn cyfeirio at achosion lle mae delwedd ddiniwed yn cael ei thrawsnewid yn ddelwedd anweddus gan ddefnyddio AI, gan gynnwys dadwisgo plant yn ddigidol.
Canfu’r Internet Watch Foundation fod nifer y deunyddiau cam-drin plant yn rhywiol a gynhyrchwyd gan AI wedi cynyddu 26,000% yn ystod 2025.
Mae data gan UNICEF, INTERPOL ac ECPAT yn awgrymu bod lluniau o 1 o bob 25 o blant mewn rhai gwledydd wedi’u haddasu gan AI i greu delweddau anweddus.
Ychwanegodd Ditectif Arolygydd Valentine: “Mae lluniau diniwed o blant sy’n cael eu rhannu gyda bwriadau da yn cael eu defnyddio gan droseddwyr i greu delweddau anweddus.
“Dyma hunllef waethaf unrhyw riant, ac mae’n rhywbeth na fyddai’r mwyafrif llethol ohonom byth yn dymuno i unrhyw blentyn ei brofi.”
“I’r rhai sy’n magu plant yn oes y cyfryngau cymdeithasol, mae preifatrwydd plant ar-lein yn bwnc sy’n cael ei drafod yn helaeth, ond fel swyddog sy’n gweithio ym maes diogelu plant, byddwn yn dadlau bod hyn yn mynd y tu hwnt i breifatrwydd ac yn fater o ddiogelwch.
“Mae hyn yn rhywbeth a all hefyd effeithio ar oedolion y mae eu lluniau o’u plentyndod wedi’u postio ar-lein. Anogir unrhyw un sydd â phryderon y gallent fod yn ddioddefwr y troseddau hyn i roi gwybod i’r heddlu.”
Mae’r Internet Watch Foundation a’r Asiantaeth Troseddu Genedlaethol yn cynghori rhieni a gofalwyr i:
- Cadwch gyfrifon cyfryngau cymdeithasol yn breifat a defnyddiwch restrau “ffrindiau agos” wrth rannu lluniau o’ch plant.
- Adolygwch negeseuon sy’n dangos wyneb, corff neu wisg ysgol plentyn.
- Gwiriwch beth sydd wedi’i bostio gan deulu a ffrindiau.
- Byddwch yn ymwybodol o’r hyn sy’n cael ei gyhoeddi gan ysgolion a chlybiau ac unrhyw ffurflenni caniatâd sydd wedi’u llofnodi.
Dylai unrhyw un sydd â phryderon am ecsbloetio rhywiol plant ar-lein riportio unrhyw wybodaeth i'r heddlu, yn anhysbys trwy Crimestoppers neu gysylltu â sefydliad sy’n cynnig cymorth.
Gellir dod o hyd i gyngor i rieni ar sut i annog diogelwch ar-lein i blant yma: Lucy Faithfull Foundation - Preventing child sexual abuse .
Gall pobl ifanc riportio unrhyw ddelweddau rhywiol ohonynt eu hunain ar y rhyngrwyd yn gyfrinachol trwy Childline: Report Remove | Childline
Mae canllawiau’r Asiantaeth Troseddu Genedlaethol ac Internet Watch Foundation i’w cael yma: AI Child Sexual Abuse Imagery: Parent Safety Guide